Món quà đổi được một cái tên: 3 loại làm xong trong 1 buổi
Bạn thân mến,
Hôm qua chúng ta dừng ở đúng một chỗ khó: muốn người ta để lại tên thì phải có thứ đáng để đổi. Không phải cái ô nhận tên làm nên chuyện, mà là thứ nằm sau nó.
Và đây là chỗ tôi thấy nhiều người có nghề mắc kẹt lâu nhất. Không phải vì họ không có gì để cho. Ngược lại — họ biết quá nhiều, nên khi ngồi xuống làm món quà đầu tiên thì họ bắt đầu nghĩ tới một cuốn cẩm nang 40 trang, rồi nghĩ tới bìa, rồi nghĩ tới mục lục, rồi nghĩ tới việc phải nói cho đủ.
Nghĩ tới đó thì việc đóng lại. Tháng này qua tháng khác, món quà ấy vẫn nằm trong đầu.
Hôm nay tôi gỡ đúng chỗ tắc đó.
Món quà không phải bản tóm tắt nghề của bạn
Có một hiểu lầm dễ chịu mà ai cũng vấp: món quà càng dày thì càng đáng giá.
Thực tế ngược lại. Người lạ vừa gặp bạn lần đầu chưa có lý do gì để dành 2 tiếng đọc bạn. Đưa họ 40 trang là đưa thêm một việc phải làm vào một ngày vốn đã kín. Món quà dày thường có kết cục giống nhau: tải về, để đó, quên mất, và người tặng thì không được nhớ tới.
Thứ được nhớ là thứ dùng xong trong một lần ngồi.
Nên tôi đo món quà bằng đúng 1 câu hỏi, và câu này khắt khe hơn nó nghe:
Sau khi dùng thứ này, người ta làm xong được việc gì mà trước đó chưa làm được?
Trả lời được bằng một việc cụ thể thì món quà đứng vững. Trả lời bằng "họ sẽ hiểu hơn về…" thì món quà chưa xong — vì hiểu thêm là thứ không ai kiểm chứng được, kể cả chính người đọc.
Một việc nhỏ, giải cho trọn
Món quà tốt cắt ra từ nghề của bạn đúng một lát mỏng, rồi giải lát ấy tới nơi.
Lấy ví dụ để thấy chênh lệch. Giả sử bạn làm nghề tư vấn tài chính cá nhân:
Lát dày, giải nửa vời: "Cẩm nang quản lý tài chính cá nhân toàn diện" — 40 trang, chạm 12 chủ đề, mỗi chủ đề vài dòng. Đọc xong không làm được gì cụ thể.
Lát mỏng, giải trọn: "Bảng chia thu nhập tháng đầu tiên: 6 ô, điền trong 20 phút, xong là biết tháng này được tiêu bao nhiêu mà không phạm vào tiền phải giữ."
Cái thứ hai hẹp hơn nhiều. Nó cũng là cái được dùng thật, được kể lại cho người khác, và được nhớ tên người tặng.
Đừng sợ hẹp. Người ta đi tìm thứ giải đúng việc đang vướng chiều nay, chứ không đi tìm một bộ bách khoa.
3 loại làm xong trong 1 buổi
Cả 3 loại dưới đây đều làm được bằng tay, bằng những gì bạn đang có, trong một buổi 3 tiếng.
Nguyên liệu đang nằm sẵn trong máy bạn
Trước khi ngồi viết ra thứ mới, làm việc này đã — nó tiết kiệm cho bạn cả một buổi:
Mở lại tin nhắn 6 tháng gần đây, tìm những câu bạn đã trả lời nhiều hơn 3 lần.
Câu bạn phải trả lời đi trả lời lại chính là câu thị trường đang hỏi. Bạn đã viết câu trả lời rồi, viết nhiều lần rồi, chỉ là nó nằm rải trong các cuộc trò chuyện và tan đi sau mỗi lần gõ.
Gom 5 tới 7 câu như thế, dọn lại cho gọn, xếp theo thứ tự người ta thường vướng, thế là bạn có món quà đầu tiên mà gần như không phải nghĩ thêm gì. Tôi làm cách này mỗi lần bí, và lần nào cũng thấy thứ mình cần đã nằm sẵn trên đĩa từ lâu.
Có một cái lợi ngầm nữa: thứ đào lên từ tin nhắn thật thì mang đúng giọng bạn nói hằng ngày. Nó không có mùi văn mẫu, vì nó vốn là lời bạn nói với người thật.
4 chỗ làm hỏng một món quà vốn tốt
- Dày và toàn diện, đọc hết mất 2 tiếng nên chẳng ai bắt đầu.
- Nói về bạn: hành trình của bạn, thành tựu của bạn, dịch vụ của bạn.
- Kết thúc bằng lời mời mua hàng ngay trang cuối, trước khi người ta kịp dùng thử thứ vừa nhận.
- Không có tên bạn, không có địa chỉ nhà bạn ở đâu trong tệp — người ta thích mà không biết đường quay lại.
- Mỏng và hẹp, dùng xong trong một lần ngồi, xong là có kết quả nhìn thấy được.
- Nói về việc của họ: việc họ đang vướng, và cách gỡ từng bước.
- Kết thúc bằng 1 việc nhỏ tiếp theo họ tự làm được, lời mời để dành cho lá thư sau.
- Có tên bạn và địa chỉ nhà bạn ở chân mỗi trang — người thích thì tự tìm về được.
Chỗ cái máy đỡ tay bạn
Nội dung món quà là việc của bạn, không ai làm thay được. Nhưng có 2 đoạn quanh nó làm tay thì mệt:
Đoạn đóng gói. Chữ bạn viết ra cần thành một tệp trông tử tế: có bìa, có tên bạn, in ra không vỡ chữ, mở trên điện thoại đọc được. Nhiều người viết xong phần ruột rồi tắc đúng ở đây, vì loay hoay với công cụ trình bày.
Đoạn giao. Người ta để lại tên lúc 11 giờ đêm thì món quà phải tới tay lúc 11 giờ đêm, chứ không phải sáng mai khi bạn thức dậy và nhớ ra. Sự chậm trễ ấy nghe nhỏ, mà nó là chỗ mất đi phần lớn thiện cảm bạn vừa gây được.
Trong cỗ máy tôi dựng, đoạn đóng gói có một cái máy đúc riêng: bạn gõ chủ đề, nó dựng ra một tài liệu mang tên thương hiệu của bạn, tải về in ra được. Còn đoạn giao thì chạy tự động ngay khi người ta điền tên.
Nói vậy rồi tôi vẫn phải nhắc lại điều quan trọng hơn: máy đóng gói được cái vỏ, phần ruột thì lấy từ nghề của bạn. Một món quà rỗng đóng gói đẹp thì người ta mở ra, đọc 2 phút, rồi đóng lại — và cái mất nhiều hơn cái được, vì lần sau họ nhớ bạn theo hướng khác.
Việc của hôm nay
Một việc, 30 phút.
Mở phần tin nhắn của bạn ra và làm đúng như sau:
Bước 1 — tìm 5 câu bạn đã trả lời nhiều hơn 3 lần trong 6 tháng qua. Chép chúng ra một chỗ.
Bước 2 — đọc lại 5 câu đó và chọn 1 câu duy nhất: câu mà người hỏi có vẻ vướng nhất, hỏi xong còn hỏi tiếp.
Bước 3 — viết ra tên món quà theo khuôn: [thứ người ta cầm được] để [làm xong việc gì] trong [bao lâu].
Xong bước 3 là hôm nay đủ. Chưa cần viết ruột, chưa cần trình bày, chưa cần nghĩ tới bìa.
Nếu còn sức thì làm thêm một việc rất nhỏ mà đổi cả tốc độ: đặt hẹn trong lịch 1 buổi 3 tiếng trong tuần này để ngồi viết ruột. Món quà đầu tiên hỏng vì thiếu buổi ngồi, chứ hiếm khi hỏng vì thiếu ý.
Mai tôi kể phần thứ tư, và nó nói về quãng ít người để ý nhất: cái khoảnh khắc người ta vừa nhận quà xong. Đó là lúc bạn đang được chú ý nhất, mà cũng là lúc phần lớn người tặng biến mất — rồi 72 giờ sau thì người nhận không còn nhớ mình đã tải thứ đó từ ai.
Lưu Tâm: Hôm nay mở tin nhắn, tìm 5 câu bạn đã trả lời hơn 3 lần, chọn lấy 1 câu vướng nhất, rồi đặt tên món quà theo khuôn: thứ người ta cầm được — làm xong việc gì — trong bao lâu.
Chúc bạn khai ngộ
Master Xuân Hùng
P.s: Sống trong mục tiêu.
Từ mục tiêu, con đường sẽ hiện dần ra.